Het Kantoorgel - Kraakdozen - Babbelhoorns - Tastdozen - De DansOmatiek - De Bezingbare Tijdspiegel - De Geluierstoel - De Elektrische BabySpiegel - Het DierenSymfonie Web - De Beboptafel - Het Wonderklavier - Het Kraakpieppodium - Het Open Terrarium - De Midi Conductor - Het Kleine Web
STEIM's Electro Piepen Club is een tentoonstelling waar alles mag worden aangeraakt. Eigenlijk is het een kijkje in STEIM's laboratorium waar prototypen van nieuwe elektronische muziek en theaterinstrumenten tentoongesteld zijn. Hier kan men dus door zèlf te spelen en te experimenteren uitvinden hoe deze instrumenten werken en wat er mee kan. Het gaat om instrumenten die deels in ontwikkeling zijn voor klanten van STEIM en deels speciaal voor deze tentoonstelling zijn aangepast.
De tentoonstelling is bedoeld voor eenieder die door eigen ervaring wil ontdekken waar die nieuwe technologiën en artistieke denkbeelden uit de elektronische kunsten over gaan. De tentoonstelling is toegankelijk voor jong en oud.Alle instrumenten in STEIM's Electro Piepen Club zijn te bespelen door ze aan te raken. Dat lijkt heel logisch, maar het is nog niet zo lang geleden (jaren zeventig en tachtig) dat de meeste elektronische muziekinstrumenten alleen maar via computertoetsenborden konden worden geprogrammeerd. Daarvoor (jaren vijftig en zestig) werden elektronische instrumenten bespeeld door aan knoppen te draaien, maar dan kon je maar één ding tegelijk veranderen. Die instrumenten waren eigenlijk helemaal niet gemaakt als muziekinstrumenten. Het waren instrumenten uit het wetenschappelijk onderzoek; meer om geluid te meten. Men had toen eenmaal niet anders. Nu pas kunnen we met behulp van goedkoop geworden elektronica zelf instrumenten bouwen voor muziek en theater. De bedenkers (componisten, musici, theatermakers, beeldend kunstenaars etc) kunnen precies bedenken wat ze willen; de gekste en meest persoonlijke instrumenten kunnen worden gebouwd. Met de nieuwe instrumenten kun je dus je fantasie laten gaan; zowel bij het maken als wanneer je ze bespeelt.
STEIM's Elektro Piepen Club toont een serie instrumenten die alle door aanraking geluid voortbrengen en soms ook beeld. Door te wrijven, knijpen, drukken, duwen, aaien en zwaaien kan het geluid of het beeld worden beïnvloed.
Sommige instrumenten zijn echter te bespelen door er in te zingen of door degene aan te raken met wie je het instrument bespeelt. De ideeën voor de instrumenten zijn afkomstig van het team dat in de afgelopen jaren veel instrumenten voor STEIM's gasten en klanten heeft ontwikkeld: Tom Demeyer, Frank Baldé, Jorgen Brinkman, Michel Waisvisz, Bert Bongers, Dorothée Meddens en Steina Vasulka.Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
De Kraakdozen zijn al meer dan 20 jaar oud. Het was elektronisch speelgoed uit de tijd dat er nog geen huis-tuin-en-keukencomputers waren. Maar het waren wel de eerste elektronische muziekinstrumenten die door directe aanraking konden worden bespeeld. Door met een paar vingers tegelijk op de metalen kussentjes te duwen wordt je één met het elektrische systeem en door harder of zachter te duwen en andere kussentjes te kiezen kun je de Kraakdozen wild laten kraken en piepen. Indertijd waren deze muziekinstrumentjes een enorm succes. Ze zijn op STEIM bedacht en gebouwd en er werden er duizenden van verkocht. Nog steeds zijn ze wild en spannend, want STEIM krijgt nog steeds verzoeken om ze opnieuw te gaan bouwen.
Idee: Michel Waisvisz
Bouw: STEIM medewerkers in 1976
De Babbelhoorns zijn telefoons die door de bezoekers kunnen worden gebruikt om te telefoneren met zichzelf, of met een robot, of met een andere bezoeker. Deze Babbelhoorns doen precies wat een normale telefoon niet hoort te doen. Alles wat je zegt wordt veranderd, door elkaar gehaspeld en achterstevoren gedraaid en soms is het ook niet eens te raden met wie je spreekt. Praten wordt zo babbelen. Soms een babylonische spraakverwarring, soms wonderschoon engelengezang. Vergeet niet tijdens het bellen: alles wat er uitkomt heb je er zelf eerst ingestopt... De twee Babbelhoorns zijn met elkaar verbonden: dus als je ziet dat er bij de andere iemand staat kun je proberen die ander te bereiken.
Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: Jeannot Waisvisz, JanWillem van der Schoot, Skip Goes en Jorgen Brinkman
De Tastdozen zijn speciaal door Pauline van Wensveen voor deze tentoonstelling gemaakt. Ze zijn bedoeld als een opwarmertje voor STEIM's Elektro Piepen Club, waar immers het meeste op de tast moet worden ontdekt. Er is niets te zien behalve dozen waar je je handen in kunt steken. Maar in die dozen kun je met je vingers voelen wat anders hoorbaar of zichtbaar zou zijn. Een schilderij voor de vingertoppen.
Idee en uitvoering: Pauline van Wensveen
De DansOmatiek is een grote doos waar je naar binnen moet gaan om hem te bespelen. De techno-muziek die uit de luidsprekers dendert kan worden gestuurd door al dansend aan de koorden te trekken die uit het plafond komen. Als je aan het koord trekt wordt de muziek fel en snel om vervolgens na enige tijd rustiger te worden. Als je lang wacht blijft er alleen e en uitstervend gezoem over. Daarom heet deze speciale soort techno-muziek 'Ribbon & Zoom'. Je bent in deze partydoos dus zowel danser als je eigen DJ. Ook kun je natuurlijk met een aantal vrienden in deze doos een feestje bouwen en als het ware "door het koord" te gaan.
Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: JanWillem van der Schoot, Skip Goes en Jorgen Brinkman
De Bezingbare Tijdspiegel toont een beeld van jezelf. Het is een computer/video beeld dat ter plekke met een camera wordt opgenomen. Als je er een tijdje voor staat zal je ontdekken dat er iets niet helemaal gaat zoals normaal bij een spiegel. Deze spiegel vergeet jou soms of herinnert zich later opeens hoe je er eerst uitzag; kortom deze spiegel is niet helemaal bij de tijd. Daar komt nog bij dat deze spiegel ook naar je luistert en je spiegelbeeld verandert als je mooi zingt of spreekt. Als je heel hard roept schakelt de spiegel naar een ander spiegelbeeld.
Idee en uitvoering: Tom Demeijer
De Geluierstoel is een autostoel met een spelletjesbesturingsapparaat en een koptelefoon en een leuning en zitting die kunnen trillen. Het is alsof je een computerspelletje speelt met de nieuwste triltechnieken: de geluiden hoor je niet alleen met je oren maar voel je met je hele lijf. In de Geluierstoel reis je echter niet door een denkbeeldige film bestaande uit computerplaatjes, maar reis je door een wereld van geluid. De enige opdracht is om die wereld te verkennen en te ontdekken wat die geluiden je te zeggen hebben. Herken je bestaande geluiden? Kun je deze geluiden veranderen in niet bestaande geluiden? Welke geluiden horen bij elkaar? Kun je er muziek mee maken? Zijn de geluiden die jij er uit kunt halen anders dan de geluiden die een ander er uithaalt? Kun je zien wat die geluiden voorstellen? Praten die geluiden tegen je?
Idee: Michel Waisvisz en Frank Baldé
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: JanWillem van der Schoot en Skip Goes
De Elektrische BabySpiegel is een spiegel die je kunt beïnvloeden door aardig te zijn voor het babietje. Het babietje, 'Touchy Feely', is een pop die vol zit met elektronische sensoren. Deze sensoren zijn verbonden met een beeldcomputer die jouw spiegelbeeld - en ook die van het babietje op schoot - kan doen veranderen. Het is natuurlijk heel vreemd om zo aardig te moeten zijn met iets wat zo technisch is, of zit er misschien toch echt leven en gevoel in? En is de spiegel alleen maar een spiegel, of kijkt hij mee? Je kunt de spiegelingen beinvloeden door te knijpen in de linkerhand; het rechterarmpje te bewegen, je hand voor het linkeroog te bewegen en de baby voor- en achterover te wiegen. Door in het rechter voetje te knijpen kies je andere soorten spiegelbeelden. Touchy Feely vindt het het leukst om op schoot te zitten en zelf ook naar het spiegelbeeld te kijken.
Idee: Dorothée Meddens en Michel Waisvisz
Beeld, creatie en uitvoering: Dorothée Meddens
Klanken: Dorothée Meddens
Het DierenSymfonie Web is niet het exclusieve domein van één enkele spin, maar van een heel dierenrijk. Door aan de gekleurde draden van het web te trekken komen de dieren tot leven. Iedere draad hoort bij een dier. Door verschillende draden tegelijkertijd te bewegen kun je een hele kudde dieren laten klinken. Door heel nauwkeurig de draden te beroeren kan een dierensymfonie tot klinken worden gebracht. Het web is oorspronkelijk gemaakt om met vrij eenvoudige handbewegingen hele complexe geluiden te kunnen besturen; alsof je met één vinger alle schuiven van een geluidsmixer tegelijkertijd kan bedienen.
Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: Bert Bongers en Skip Goes.
De Beboptafel is een ronde tafel waar een plaat plexiglas over ligt. Daaronder loert het oog van een camera dat registreert wat - om precies te zijn: welke vorm - over het glas beweegt. Door met drie porce lijnen musici over de plaat te schuiven ontstaat muziek die via ingebouwde luidsprekers uit de tafel klinkt. Er is een drummer, een trombonist en een pianist. Ontdek hoe zij kunnen samenspelen.
Idee: Tom Demeijer en Michel Waisvisz
Programmering: Tom Demeijer
Uitvoering: Jorgen Brinkman.
Het Wonderklavier met het pof-,tik-,bef-, ploemp-klavier bestaat uit een toetsenbord waarbij iedere toets een unieke vorm en oppervlakte heeft. De ene toets is zacht, wollig en rond, een ander is een spijkerbedje (met de puntjes naar boven !), weer een ander is een blikje en nog een ander een plaatje marmer. Door op deze nogal bonte familie van toetsen te drukken kom je er achter dat er bij iedere toets een geheel eigen geluid hoort. Met een handeltje zijn ook nog andere bijpassende geluiden te kiezen. Is het mogelijk om te ontdekken hoe een geluid aanvoelt? Doe je dat met je vingers? Of met je oren?
Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: Jorgen Brinkman.
Het Kraakpieppodium is een klein houten podium waarop twee mensen met blote voeten kunnen staan. Tastvlakken in het hout geleiden stroom door het lichaam van de spelers- zonder gevaar, want het is zwakstroom! Door elkaar met de handen op de huid aan te raken ontstaat een gesloten circuit dat knette rt en knarst. De noodzaak van de aanraking; muziek klinkt dwars door lijf en leden. Als je zweet of heel stevig iemand aanraakt klinkt het heel anders!
Idee: Michel Waisvisz
Uitvoering Nico Bes (1976)
Het Open Terrarium is een installatie van Laetitia So nami. In een glazen terrarium van 1 meter bij 0,5 meter staan rubberen afwashandschoenen als zee-anemonen te wiegen. In de handschoenen bevinden zich motortjes die worden gestuurd door geluid. Een speciaal door Sonami ontworpen cd dirigeert dit koor van exotische handschoenen. Dit terrarium is niet om te bespelen; het is meer een plek voor een stille gedachtengang over het instrument dat zo belangrijk is bij het aanraken: onze hand.
Idee en uitvoering: Laetitia Sonami.
De Midi Conductor is een eenvoudige uitvoering van De Handen. Het is een handschoenachtig instrument dat is uitgerust met toetsen en verschillende typen sensoren die reageren op de bewegingen van de handen. Snelheid, richting en afstand beïnvloeden de klanken in de synthesizer, zodat de bespeler zich een authentieke dirigent kan wanen.
Idee: Michel Waisvisz
Klanken: Frank Baldé
Uitvoering: Bert Bongers (1989)
Het Kleine Web is het oorspronkelijke prototype van alle webben die later zijn gebouwd. Het bestaat uit harpsnaren die gespannen zi jn binnen een oude spiegellijst. Ze zijn aan de rand bevestigd met druksensoren. Doordat de draden met elkaar verbonden zijn is het mogelijk met één enkele vingerbeweging alle draden tegelijk te bewegen en zo heel veel verschillende geluiden tegelijk te besturen. Dit instrument bestuurt nu eens niet geluid, maar hiermee kun je het licht op degene die de Midi Conductor bespeelt regelen.
Idee: Michel Waisvisz.
Uitvoering: Tom Demeijer.